بررسي رابطه بين "ضبط وربط" درمحيط كار ونرخ جراحات۱

 

<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

چكيده :

     بر مبناي يك باور قديمي كه "يك كارخانه تميز يك كارخانه ايمن نيز است" مديران اغلب براي كنترل شلوغي و مرتب نگاه داشتن كارخانه خود اقدامات زيادي انجام داده وهزينه فراواني صرف مي كنند اما با وجود اين تاكنون براي تأييد اين فرضيه مدارك عيني زيادي گزارش نشده است درحاليكه شواهد آماري در اين زمينه مي تواند براي سرپرستان خط و كارگران انگيزه اي باشد تا تلاش خودرا درجهت ضبط و ربط و نگهداري محيط كار بكار گيرند.

     در همين راستا هدف مطالعه حاضر نيز تعيين وجود رابطه اي بين ضبط و ربط محيط كار و سطح ايمني مي باشد. اين طرح شامل مرور مطالعات قبلي، بازرسي فيزيكي از چندين كارگاه و تجزيه وتحليل نرخ جراحات متعدد مي باشد.

 

مرور مطالعات قبلي

      هر چند مطالعات زيادي در زمينه بررسي وجود ارتباط بين ضبط و ربط و نرخ جراحات انجام شده است اما با وجود اين هيچ اطلاعات عيني در اين زمينه ارائه نگرديده است، به عنوان مثال يكي از رؤساي سابق كارخانه Dupont گفته است كه "اگرشما در شركتي ببينيد كه موارد ايمني كاملا"رعايت مي شود خواهيد ديد كه سود اين شركت ازطريق ضبط و ربط خوب، كيفيت بالاي محصول و روحيه بالاي كاركنان افزوده شده است." اما هنوز هيچ مدركي در تأييد اين گفته ارائه نشده است.     

     واضح است كه نخستين اقدام در اجراي يك برنامه مؤثر پيشگيري از حوادث، تجزيه وتحليل علت اساسي آنهاست. در محيطهاي كار سرپرستان اغلب اين نكته را كه"ريشه بسياري از حوادث ضبط وربط ضعيف است" ياداوري مي كنند و منابع مختلفي بر اين نظريه صحه مي گذارند براي مثال "انجمن ملي ايمني امريكا[2]" توصيه مي كند كه ضبط و ربط خوب، زمين خوردن، ليزخوردن، ضربه ديدن و جراحات ديگر را كاهش مي دهد اين انجمن همچنين اشاره مي كند كه محيط مرتب و بدون جراحت كه خود نتيجه ضبط و ربط خوب است روحيه كاركنان را بهبود مي بخشد. علاوه بر اين منابع ديگري پيشگيري از حريق را به عنوان دليلي براي ترويج پاكيزگي و نظم محيط كار ذكر كرده اند؛ "انجمن ملي پيشگيري از حريق آمريكا [3]" بيان مي كند كه "كنترل شلوغي نه تنها از وقوع آتش سوزي جلوگيري مي كند بلكه كيفيت و كميت محصولات و روحيه كاركنان را نيز بهبود مي بخشد. "اداره ايمني و بهداشت حرفه اي آمريكا[4]" نيز اين ارتباط را پذيرفته و اصول لازم  براي ضبط و ربط و نگهداري وسايل را در چندين بند از مقررات حود گنجانيده است با وجود اين هيچكدام از اين سازمانها دليل ومدركي در تأييد اين نظر كه ضبط و ربط خوب باعث كاهش حوادث مي شود ارائه نداده اند.

 

روش كار:

      اولين قدم در اين پروژه حضور در محل كار و بررسي چگونگي اجراي ضبط و ربط بود و براي همين منظور 13 بخش عملياتي يك شركت توليد فولاد مورد بازرسي قرار گرفت، اين بخشها در6 كارخانه در ايالات پنسيلوانيا، اوهايو، اينديانا و ايلي نويز آمريكا قرار داشته و شامل كارگاههاي كك، ذوب، ريخته گري مداوم، پرداخت فلز و روكش كاري بودند.

     درمرحله بعد روشها و وسايل جمع آوري اطلاعات كه دردسترس بود مورد آزمايش  قرار گرفتند كه از ميان آنها يك روش يعني "ارزيابي شرايط فيزيكي بهداشت و ايمني" انتخاب شد كه داراي چندين طبقه بندي بود كه مستقيما"با ضبط و ربط ارتباط دارند. بااستفاده از اين ابزار به عنوان مدل، يك روش جمع آوري داده تهيه شد كه نتيجه مشاهدات از محيط كار را به نمرات عددي تبديل مي نمايد بدين شكل كه ضبط و ربط بهتر نمره بالاتر مي گرفت (شكل1). طبقات كليدي مشاهده شامل ماشين آلات وتجهيزات، روشنايي، تلنباركردن مواد، ابزارآلات، راهرو و پلكانها، كف و سطوح حركت و كار، زباله، شرايط عمومي ساختمانها، موادپرخطر، تجهيزات اورژانسي وعلامات ايمني مي باشد. 11 طبقه ياد شده خود به 30 زيرگروه تقسيم شده اند كه بر مبناي احتمال اثري كه هرآيتم مي تواند بر پتانسيل جراحت داشته باشد به هركدام (زيرگروه) ضريبي اختصاص يافت به عنوان مثال تميزبودن دستگيره ها ضريب 2 مي گيرد درحاليكه ضريب مسدود نبودن راه برابر 4 مي باشد.

     پس ازانجام بازرسي ها نمرات با استفاده از رابطه زير محاسبه شدند:

A= (V) - [{(C - S) / C}´ V]

A : نمره كلي ضبط و ربط

C : نمره آيتم چك شده

S : نمره اي كه زير استاندارد است

V : فاكتور ارزش

نمرات كسب شده در جدول شماره1 ليست شده اند.

     دومين متغير مورد بررسي نرخ تكرار جراحت بود، اين نرخ با استفاده از فرمول استاندارد پيشنهادي OSHA كه به قرار زيراست محاسبه شده است:

IR= <?xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" />

IR : نرخ جراحات

كه نتيجه نهايي نشانگر تعداد جراحات به ازاي هر 100 نفركارگر درسال مي باشد.

     اگرچه بازرسي ها خيلي سريع انجام گرفت با اين حال احساس شد كه اگر نرخ جراحات مربوط به آمار بيش ازيك ماه باشد نتايج همبستگي بدست آمده اعتبار بيشتري خواهد داشت زيرا اعتقاد بر اين بود كه دراين صورت تعدادي از متغيرهاي تصادفي در داده ها حذف خواهند شد بنابر اين از داده هاي نرخ جراحت از اول سال تا روز مطالعه (يعني 31 مي 1996 ) استفاده شد. نظر به اينكه واحدهاي مورد مطالعه قبل از بازرسي در حال انجام هيچگونه اصلاحات ويژه اي نبودند فرض گرديد كه شرايط ضبط و ربط در طول مدت مطالعه به صورت ثابت و يكنواخت باقي مانده و تغير نكرده است.

براي هر بخش سه نرخ جراحت محاسبه شد:

الف) نرخ موارد منجر به روزكاري از دست رفته[5]: شامل جراحاتي است كه باعث روزكاري ازدست رفته يا محدوديت درساعات كاري در روز يا تغيير شغل مي شوند.

ب) نرخ جراحات قابل ثبت OSHA: شامل مواردي كه باعث روز كاري از دست رفته مي شوند به اضافه حوادثي كه علاوه بر كمكهاي اوليه به درمان پزشكي نيز نياز دارند.

ج) نرخ كلي جراحات :شامل جراحات قابل ثبت OSHA به اضافه مواردي كه باكمكهاي اوليه درمان يافته اند.

     براي انجام مقايسه نرخ جراحات ياد شده محاسبه شدند همانطوريكه در جدول شماره 1ديده مي شود دامنه مقادير ياد شده از   58/15 تا 89/134 متفاوت مي باشد.

 

تجزيه تحليل داده ها

   براي تعيين وجود همبستگي بين متغيرها، ابتدا داده ها براي شناسايي انحرافاتي كه ممكن بود نتايج را تحت تأثير قرار دهند مورد بررسي قرار گرفتند و براي هر مجموعه از داده ها انحراف معيار و حدود بالا و پايين كنترل درمحدوده 2 انحراف معيار و بعبارت ديگر براي فاصله اطمينان 95 درصد محاسبه شد(شكل شماره 2). داده هاي كه خارج از دو حد ياد شده قرار داشتند در تجزيه و تحليل نهايي وارد نگرديد كه ازمجموع 42 داده، 3 داده داراي  مشخصه فوق بودند. همچنين براي هرگروه از متغيرها ضريب همبستگي پيرسون (PM) محاسبه شد؛ PM منفي نشاندهنده وجود يك رابطه مثبت بين بهبود ضبط و ربط و كاهش نرخ جراحات بوده وPM=1 (مثبت يامنفي) بيانگر همبستگي كامل و واضح مي باشد. اولين مقايسه كه بين نمرات ضبط و ربط و LWCR صورت گرفت فرضيه تأييد نشد (جدول شماره 2). PM محاسبه شده براي اين داده ها 3712/0 مي باشد(شكل شماره3). همانطوريكه در نمودار شماره1 ديده مي شود نمودار صعودي بوده و بنظر مي رسد كه نمرات بالاتر ضبط و ربط باعث بالاتررفتن LWCR  نيز مي شود كه شايد علت اين نتيجه غيرقابل انتظار نا مناسب بودن اندازه نمونه ها باشد. در هر دو شكل 3 و نمودار2 يك همبستگي منفي بين نمرات ضبط وربط ونرخ جراحات قابل ثبت OSHA ديده مي شود (جدول شماره3). PM محاسبه شده براي اين داده ها 1725/0- مي باشد. شيب منحني مؤيد اين مطلب است كه كاهش حوادث كاري قابل ثبت با بهتر شدن ضبط و ربط متناسب است. آخرين همبستگي مورد آزمايش در رابطه بانمرات ضبط و ربط و نرخ كلي جراحات بود(جدول شماره 4). PM محاسبه شده و شيب منحني نشان مي دهد كه نرخ جراحات با بهتر شدن ضبط و ربط افت مي يابد. نمودار شماره 3 شيب رو به پايين واضحي را نشان مي دهد. PM محاسبه شده 7415/0- مي باشد(شكل3).

 

نتيجه گيري

     از داده ها اينطور برمي آيد كه ضبط و ربط خوب منجر به كاهش حوادث شده و اين نكته تأييد كننده فرضيات ذكر شده است. از آنجاييكه مواردي كه منجر به روز كاري ازدست رفته مي شوندنسبتا" نادرند تناقض نتايج كه درمقايسه داده ها ديده مي شود ممكن است به علت نامناسب بودن نمونه ها باشد. بر مبناي مقايسه نرخ كلي جراحات، اگرنمره ضبط و ربط دريك بخش 20 درصدافزايش يابد انتظار مي رود كه ميزان جراحات 8/14 درصد و ميزان جراحات قابل ثبت OSHA،4/3 درصد كاهش يابد. بدين ترتيب رنج وسختي انسانها به وضوح كاهش يافته و شركتها مي توانند از طريق كاهش زمان ازدست رفته ، پائين آمدن هزينه هاي بيمه و هزينه هاي پزشكي و افزايش توليد، ازلحاظ اقتصادي پس انداز داشته باشند.

 

پيشنهادات

     بايد دانست كه منافعي كه از طريق كنترل شلوغي درصنعت بدست مي آيد فراتر از كاهش جراحات است زيرا اين امر با بهره وري و كيفيت محصول و همچنين روحيه كاركنان با وضعيتهاي كاري مرتبط بوده بنابر اين هر شركتي كه سعي مي كند سطح ايمني خود را بالاببرد بايستي وضعيتهاي فيزيكي پست كاري را دقيقا" بررسي كرده و آنها را به سمت بهتر شدن ضبط و ربط و كنترل شلوغي سوق دهد.

 درمطالعه انجام شده محدوديتهايي وجودداشت كه عبارتنداز:

1)مطاله تنها درعرض 5 ماه ازسال 1996 انجام شد.

2)بازرسي از بخشها  به صورت انفرادي صورت گرفت.

توصيه مي شود براي تأييد صحت اين يافته ها درمطالعات بعدي به نكات زير توجه شود:

1)مطالعات دريك دوره زماني طولاني ترانجام شود.

2)مطالعات وبازرسي ها در كارخانجات گوناگون صورت گيرد.

3)براي افزايش قابليت اعتماد داده ها بهتراست كه در بازرسي ها به تهيه اطلاعات قبلي (اطلاعات مربوط به گذشته) نيزتوجه شود.

      همچنين توصيه مي شود در مطالعات بعدي رابطه بين كميت و كيفيت محصول توليدي با ضبط و ربط مورد ارزيابي قرار گيرد كه وجود ارتباط معني دار در اين مورد مي تواند يك پشتوانه مالي را براي تكميل و نگهداري ضبط و ربط خوب بوجود آورد.

 

/ 0 نظر / 23 بازدید