اسپيرومتري

اسپيرومتري

مقدمه

         يکي از روش هاي پايش زيستي(بيولوژيکي) که به صورت آزمايشات پاراکلينيکال جهت کشف نارسايي هاي ريوي استفاده مي شود, اسپيرومتري است. در بين آزمون هاي عملکرد ريه, آزمون اسپيرومتري بيشتر مورد استفاده قرار مي گيرد که با توجه به اهميتشان طبق ماده 99 قانون کار و مواد 88 و 90 قانون تامين اجتماعي در مورد معاينات دوره اي انجام مي شود. باديد به اين نکته مهم نيز اذعان داشت, که در صنايع جهت بررسي عملکرد ريه, اسپيرومتري مهمترين, در دسترس ترين و کم هزينه ترين آزمون مي باشد.

 

اسپيرومتري

         عمل انجام شده توسط دستگاه اسپيرومتر را اسپيرومتري مي نامند. اسپيرومتر دستگاهي است که توسط آن حجمها و ظرفيتهاي ريوي اندازه گيري مي شود. به برگه اي که دستگاه شاخص ها را روي آن ثبت مي کند, اسپيروگرام مي گويند.

1- اهداف اسپيرومتري :

1) ارزيابي فعاليت پايه ريه (افرادي که قرار است در مشاغلي شروع به کار کنند که با مواد آسيب رساننده به ريه سر و کار خواهند داشت, بهتر است قبل از استخدام و شروع به کار مطالعه اسپيرومتري به صورت پايه انجام شود.)

2) به عنوان تست غربال گري و تشخيص زودرس بيماريهاي ريه که فاقد علائم بارز مي باشند.

3) پيگيري برخي از بيماريها و پاسخ آنها به درمان.

4) در بررسي بيماران مبتلا به سرفه مزمن, تنگي نفس يا راديوگرافي غير طبيعي از قفسه سينه.

5) ارزيابي کلي شدت بيماريهاي انسدادي و تحديدي ريه.

6) بررسي پاسخ بيمار به داروهاي گشاد کننده برونش.

7) پيش بيني ريسک اعمال جراحي.

8) اسپيرومتري جهت تعيين ناتواني تنفسي در بيماريهاي شغلي.

الگوهاي اصلي عملکرد تهويه اي که توسط اسپيرومتري بدست مي آيند به شرح زير مي باشند.

2- الگوي انسدادي (Obstructive Pattern) :

مشخص ترين ويژگي در الگوي انسدادي کاهش در سرعتهاي جريان بازدمي است. در بيماريهاي انسدادي همان طوري که در جدول شماره 3 و 4 مشاهده مي شود FEV1 و نسبت درصدي FVC / FEV1 کاهش مي يابد. در اين بيماريها همچنين مقدار FEF 25% - 75%  کاسته مي شود. در بيماريهاي انسدادي مقدار TLC طبيعي يا افزايش يافته است. به علت احتباس هوا در حين بازدم حجم باقي مانده و نسبتTLC /VR افزايش مي يابد. حداکثر حجم تهويه ريوي (MVV) در بيماري انسدادي کاهش مي يابد.

اگر در اسپيروگرام مقدار MVV طبيعي باشد نشان مي دهد که حجم جاري کافي و سرعت جريان هوا طبيعي است که در اين صورت بيماري انسدادي رد مي شود ولي غير طبيعي بودن MVV در سپيروگرام هميشه نمايانگر اختلالات فيزيولوژيک نيست زيرا اين آزمون بستگي به توان عضلات تنفسي, هماهنگي عملکرد اين عضلات و انگيزه فرد دارد.

3- الگوي محدود کننده (Restrictive Pattern) :

ويژگي بارز الگوي تحديدي, کاهش در حجم هاي ريه به خصوص FVC است, ولي به علت کاهش کمپليانس ريه و افزايش خاصيت ارتجاعي, ميزان سرعت جريان, طبيعي و يا حتي ممکن است بيش از مقدار طبيعي باشد. از اين رو نسبت درصدFVC / FEV1 طبيعي و يا بيش ازحد طبيعي است. در بيماري تحديدي مقادير حجم باقي مانده (RV) وTLC  نيز کمتر از مقدار مورد نظر است.

4- الگوي مختلط (Mixed Pattern) :

در مواردي ممکن است يک بيماري الگوي تحديد و انسدادي تواماً ايجاد نمايد. مثلاً در کارگر مبتلا به آزبستور الگوي اسپيروگرام تحديدي است, حال اگر کارگر مبتلا, سيگاري هم باشد راههاي هوايي نيز مبتلا بوده و الگوي حاصله يک نماي مختلط است. در اين مورد تمام حجمها کاهش مي يابد. جداول 3- 2 و 3- 3 نتايج اسپيرومتري در افراد سالم, بيماران تحديدي و بيماران انسدادي را نشان مي دهد.

 

جدول 3- 2- شدت اختلالات تنفسي

FEV1 (% of Predicted)

Severity of Airway Obstruction

>70

> 60 and < 60

> 50 and < 60

> 34 and < 50

< 34

Mild

Moderate

Moderately Severe

Severe

Very Severe

FVC (% of Predicted)

Severity of Chest Restriction*

>70 but < LLN

> 60 and < 60

> 50 and < 60

> 34 and < 50

< 34

Mild

Moderate

Moderately Severe

Severe

Very Severe

* When TIc is not Available          LLN = Lower Limit of Normal

 

جدول 3- 3- نحوه تشخيص

/ 1 نظر / 625 بازدید